Σοβαρά ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τη διαφάνεια και τη διαχείριση του αστικού πρασίνου στο Ηράκλειο Αττικής θέτει η Κίνηση Πολιτών Ηρακλείου, με αφορμή τις εξελίξεις στα έργα της οδού Κουντουριώτου και στο αλσύλλιο του Αγίου Στεφάνου. Σε εκτενή ανακοίνωσή της, η Κίνηση καταγγέλλει αλλεπάλληλες αλλαγές στα σχέδια της δημοτικής αρχής, απουσία ολοκληρωμένων μελετών –ιδίως φυτοτεχνικής και υδραυλικής στην Κουντουριώτου– και αντικρουόμενες δηλώσεις για την κοπή και φύτευση δέντρων.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι κρίσιμες παρεμβάσεις στο πράσινο προχωρούν χωρίς σαφές επιστημονικό υπόβαθρο, χωρίς δημόσια ενημέρωση και με ευθύνη να μετακυλίεται στον εργολάβο. Η Κίνηση ζητά την άμεση δημοσιοποίηση όλων των μελετών και των τροποποιήσεών τους, τονίζοντας ότι το αστικό πράσινο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως διακοσμητικό στοιχείο αλλά ως βασικός παράγοντας ποιότητας ζωής και περιβαλλοντικής ασφάλειας για την πόλη.
Ακολουθεί η ανακοίνωση της Κίνησης Πολιτών Ηρακλείου:
“Η Κίνηση παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις στο αστικό πράσινο του Ηρακλείου. Οι πρόσφατες ανακοινώσεις και οι αλλεπάλληλες αλλαγές στα σχέδια που αφορούν την οδό Κουντουριώτου, το αλσύλλιο του Αγίου Στεφάνου ακόμα μια φορά αποδεικνύουν το πρόβλημα διαφάνειας και συνέπειας εκ μέρους της δημοτικής αρχής.
Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα αποκαλύπτουν μια ανησυχητική ασυνέπεια. Όπως αποδεικνύεται από τα ολοκληρωμένα σημεία των οδών Κουντουριώτου / Βενιζέλου και τις φωτογραφίες (*πρόσφατες Βενιζέλου – Κουντουριώτου και πριν την «ανάπλαση» Κουντουριώτου), δεν προβλέπεται επαρκής χώρος για φυτεύσεις, ενώ η δημοτική αρχή αλλάζει διαρκώς τοποθέτηση για την ύπαρξη ή όχι της απαιτούμενης φυτοτεχνικής μελέτης, χωρίς να την παρουσιάζει δημόσια, χωρίς να αναφέρει τι ακριβώς περιλαμβάνει, ποιοι την έχουν εκπονήσει και υπογράφουν και με ποια ακριβώς επιστημονική ειδικότητα. Ο δήμος στο έγγραφό του με αριθμό πρωτ. 16815/8-9-2025 παραδέχεται ότι «Σε ότι αφορά την Φυτοτεχνική μελέτη, ο ανάδοχος θα παραδώσει σε σχέση με τον προϋπολογισμό του έργου, την φυτοτεχνική μελέτη με κύριο αντικείμενο την επιλογή του φυτικού υλικού που θα ενσωματωθεί στο έργο». Επομένως δεν υπάρχει μελέτη και θα μεριμνήσει ο εργολάβος μόνο για το είδος των φυτών. Αν δεχτούμε αυτή την άποψη του Δήμου τότε:
➢Ποια είναι τα 50 μεγάλα δέντρα που θα κόψει ο Δήμος, δια του εργολάβου, για να κατασκευάσει ποδηλατόδρομο μέσα στην νησίδα πρασίνου της οδού Κουντουριώτου;
➢Πού θα φυτευτούν τα 200 δέντρα και οι 3.000 θάμνοι;
➢Πού θα εγκατασταθούν τα 5.000 τ.μ. χλοοτάπητα, σχεδόν ένα γήπεδο ποδοσφαίρου;
➢Ποιο είναι το σχέδιο εγκατάστασης του αρδευτικού δικτύου που θα ποτίζει τα φυτά και τον χλοοτάπητα;
➢Που θα εγκατασταθεί ο μεγάλου όγκου και πολυπλοκότητας ηλεκτρομηχανολογικός εξοπλισμός για την αυτοματοποίηση της άρδευσης της λίπανσης, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, τα PILLAR, τα πιεστικά μηχανήματα, ο Μετεωρολογικός Σταθμός, που προβλέπονται από τον Προϋπολογισμό;
Αλλά και για την επιλογή των φυτών, που πρέπει να είναι από την τοπική και ελληνική χλωρίδα, να είναι προσαρμοσμένα στις τοπικές συνθήκες, να λαμβάνεται υπόψη η υπάρχουσα χλωρίδα, ο Δήμος δεν έχει άποψη, ενώ επαφίεται στις ανύπαρκτες γνώσεις του εργολάβου (τεχνική εταιρεία). Άραγε ο εργολάβος δέχεται να κατασκευάσει ένα έργο, χωρίς φυτοτεχνική μελέτη, χωρίς μελέτης εγκατάστασης του Η/Μ εξοπλισμού, χωρίς μελέτη άρδευσης;
Η νησίδα πεζοδρομείται και απορούμε που θα μπουν αυτά τα χιλιάδες φυτά που διαφημίζονται, εκτός και αν μιλάμε για χαμομήλια. Επίσης, η έλλειψη πλέον του χώματος θα έχει αρνητικό αντίκτυπο. Η Κουντουριώτου ήταν ρέμα, οπότε η διαχείριση των όμβριων υδάτων στη νησίδα είναι κρίσιμη καθώς το χώμα και οι ρίζες έχουν καθοριστικό ρόλο. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί πώς προβλέπεται να αντιμετωπιστεί αυτό το ζήτημα. Ο Δήμος στο ίδιο, ως άνω έγγραφο, ισχυρίζεται ότι «Υδραυλική Μελέτη δεν απαιτούνταν να εκπονηθεί διότι στον οδικό άξονα Κουντουριώτου – Ελ. Βενιζέλου έχουν στο παρελθόν υλοποιηθεί έργα αποχέτευσης από την ΕΥΔΑΠ», χωρίς να αναφέρει πότε έγινε η τελευταία μελέτη. Όμως θα έπρεπε να έχει υπολογίσει εκ νέου την λεκάνη απορροής, να μετρήσει τις απορροές με την σημερινή κατάσταση, αφού έχουν αυξηθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό οι τσιμεντένιες και ασφάλτινες επιφάνειες. Αν η προηγούμενη μελέτη της ΕΥΔΑΠ έγινε πριν από 50 χρόνια που έκλεισε το ποτάμι και έγινε το δίκτυο αποχέτευσης των βρόχινων νερών, και δεν υπολογίστηκαν οι ποσότητες που απορρέουν σήμερα, τότε ο Δήμος καθίσταται υπεύθυνος για οποιαδήποτε καταστροφή από πλημμύρα, ενώ ο ισχυρισμός του ότι δεν χρειάζεται Υδραυλική Μελέτη, είναι το λιγότερο ακατανόητος.
Στο τελευταίο δημοτικό συμβούλιο, ο αντιδήμαρχος τεχνικών έργων παραδέχτηκε ότι η μελέτη προέβλεπε να κοπούν δέντρα στην περιοχή του ρολογιού, αλλά ισχυρίστηκε ότι χάρη στην παρέμβαση του τελικά δεν θα κοπούν. Τι είδους μελέτη είναι αυτή που αλλάζει μετά την απόφαση χρηματοδότησης; Τι έχει εγκριθεί τελικά, και πώς αλλάζει εκ των υστέρων; Σε παλαιότερο βίντεο, ο ίδιος ανέφερε ότι περίμενε την “τοπογραφική μελέτη”, ενώ ο Δήμαρχος μας είχε διαβεβαιώσει ότι “δεν θα κόβονταν δέντρα παρά μόνο λεύκες”. Ακόμα και αν προσπαθήσουμε να αγνοήσουμε ότι και οι λεύκες είναι δέντρα, είναι πια προφανές πως εξαρχής είχαμε απόλυτο δίκιο όταν προειδοποιούσαμε για τις προθέσεις της δημοτικής αρχής για την κοπή 50 δέντρων ενώ έβγαιναν δελτία τύπου για φυτεύσεις ΧΩΡΙΣ ΚΑΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ . Τελικά λοιπόν, μια χαρά ήταν στα σχέδιά να κοπεί η θαλερή κουκουναριά και τα πεύκα για χάρη ενός άχρηστου τοπόσημου που θα εξυπηρετήσει μόνο ως ματαιόδοξη ταμπέλα αναγραφής των ονομάτων της δημοτικής αρχής και χαιρόμαστε που έχουμε σώσει με τις πιέσεις μας τρία δέντρα. Δεν θα σταματήσουμε όμως εκεί.
Απαιτούμε την άμεση δημοσιοποίηση της φυτοτεχνικής μελέτης και όλων των τροποποιήσεων που έχουν γίνει σε αυτήν. Οι δημότες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν με ακρίβεια τι προγραμματίζεται για το αστικό τους περιβάλλον, ποια δέντρα θα αφαιρεθούν και ποιες είναι οι πραγματικές προβλέψεις για νέες φυτεύσεις.
Το αλσύλλιο του Αγίου Στεφάνου παραμένει σε κατάσταση εγκατάλειψης
Θα πρέπει όλοι να είμαστε προσεκτικοί: για παράδειγμα να ξέρουμε πώς να διαβάσουμε τον απολογισμό του αντιδημάρχου πρασίνου κ. Τσουλουχά. Η πρόσφατη ανάρτησή του παρουσιάζει αριθμούς φυτεύσεων χωρίς καμία αναφορά στο πού έγιναν, τι είδος δέντρων ή φυτών χρησιμοποιήθηκε, και κυρίως χωρίς να αναφέρεται πόσα δέντρα κόπηκαν την ίδια περίοδο. Ένας απολογισμός χωρίς πλήρη στοιχεία δεν είναι απολογισμός, είναι δελτίο τύπου.
Παρά την απόφαση που είχε ληφθεί για την αποκατάσταση του αλσυλλίου στην Αγία Στεφάνου, με ξερίζωμα των ξερών δέντρων και φύτευση νέων μέχρι το τέλος του χρόνου, δεν έχει γίνει απολύτως τίποτα. Μπήκαμε στο 2026 και η περιοχή παραμένει στην ίδια κατάσταση εγκατάλειψης και η μόνη δράση που έγινε ήταν να καρατομηθούν ζωογόνα κλαδιά υγιέστατων δέντρων.
Δεν δεχόμαστε να είμαστε έρμαια των προσωπικών παρεμβάσεων κανενός. Ο δημόσιος χώρος δεν είναι πεδίο άντλησης προσωπικών εξυπηρετήσεων. Κανένας δημότης δεν πρέπει να νιώθει ότι χρωστάει χάρη γιατί δεν κόπηκαν δέντρα που εξαρχής δεν έπρεπε να κοπούν.
Η Κίνηση θα συνεχίσει να πιέζει για την προστασία του αστικού πρασίνου σε όλο το Ηράκλειο. Απαιτούμε διαφάνεια στις αποφάσεις, σεβασμό στα υφιστάμενα δέντρα και ένα πραγματικό σχέδιο για το περιβάλλον της πόλης μας. Το πράσινο δεν είναι διακοσμητικό στοιχείο, είναι ζωτική ανάγκη για την ποιότητα ζωής των δημοτών και το μέλλον της πόλης.
Με την έναρξη νέας χρονιάς, ενημερώνουμε ότι θα είμαστε παρόντες και ενεργοί για την προστασία του πρασίνου όλο το 2026. Σύντομα θα κάνουμε μια ανοιχτή δράση, μια ημέρα ενημέρωσης για όσα έχουν συμβεί.
ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ
2/1/26″
