Γράφει η Χριστίνα Παπαντωνίου
Τα social media και τελευταία, η τεχνητή νοημοσύνη, έχουν διαμορφώσει έναν νέο ιδιαίτερο τοπίο για το δημόσιο λόγο και τα δημόσια πρόσωπα. Αντίστοιχα, έχει αλλάξει και ο τρόπος που διαχειριζόμαστε την εικόνα μας.
Για τα ΜΜΕ, υπάρχουν γραφεία επικοινωνίας που αναλαμβάνουν δημόσια πρόσωπα, και καθορίζουν ή φιλτράρουν τι βγαίνει στα μέσα. Τώρα όμως που η πληροφορία και η κριτική είναι άμεσες, βλέπουμε προσπάθειες ελέγχου που δεν συνάδουν με τη φύση ενός δημόσιου αξιώματος.
Ας μεταχειριστούμε ένα παράδειγμα. Έστω ότι κάποια μέλη ενός δημοτικού συμβουλίου μένουν σε άλλο δήμο. Αυτά τα άτομα δεν πληρώνουν τις συνέπειες των πράξεων τους μακροπρόθεσμα. Αν κάποιος, υποθετικά πάντα, βγάλει στη φόρα ότι απλά μένουν σε άλλο δήμο, τα διασύρει; Παραβιάζει προσωπικά τους δικαιώματα; Προσβάλει την προσωπικότητά τους;
Η ευκολία με την οποία οι αιρετοί επικαλούνται προσωπικά δεδομένα μπορεί να τους οδηγήσει να πουν ότι μια τέτοια ερώτηση παραβιάζει την προσωπική τους ζωή ή ότι ευτελίζει το έργο τους. Δεδομένου ότι μιλάμε για ευθύνη και συνέπεια λόγων και πράξεων και όχι για προσωπική περιέργεια, μάλλον συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Ούτε μας αφορούν οι προσωπικές τους στιγμές, ούτε προσπαθεί κανείς να μειώσει το έργο τους.
Έχει όμως κάθε δικαίωμα, στο πλαίσιο της λογοδοσίας, να γνωρίζει αν υπερασπίζεται τα συμφέροντα του δήμου στον οποίο μένει, άρα και τα συμφέροντα των δημοτών που κατοικούν σε αυτόν, όλων, όχι μόνο αυτών που εξέλεξαν την αρχή.
Ο δημόσιος διασυρμός γίνεται από ανθρώπους, όχι από την τεχνητή νοημοσύνη. Το ίδιο και η ευκολία στην προσβολή και η διάδοση ψευδών ειδήσεων. Αυτά γίνονται από την εποχή του Περικλή, άρα μιλάμε για την ηθική των ανθρώπων. Όταν ακούγονται στο δημοτικό συμβούλιο τοποθετήσεις “έπειτα από αναζήτηση στο ίντερνετ” και μια αντίστοιχη ερώτηση στο ChatGPT φέρνει ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα, τότε καταλαβαίνουμε ότι η δημόσια διοίκηση δεν έχει πρόβλημα να χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη για να τεκμηριώσει αποφάσεις κατά της νοημοσύνης των δημοτών.
Τα προσωπικά δεδομένα βρίσκονται στην τομή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της διαφάνειας. Αυτό ξεχωρίζει τον πολίτη από τον αιρετό και καλό θα είναι να μείνει εκεί η κουβέντα.
Άρα τι δουλειά έχει σε αυτή την κουβέντα η τεχνητή νοημοσύνη και η ηθική; Οι αποφάσεις των αιρετών θα έπρεπε να βγάζουν νόημα χωρίς προσωπικά δεδομένα. Είναι πολύ εύκολο να δεις σε μια μικρή πόλη αν τα σχεδιαζόμενα έργα ωφελούν αυτούς που τα προωθούν επικοινωνιακά. Έστω ότι κάποιος επαινεί ένα έργο επειδή τυχαία συμπίπτει να γίνεται μπροστά στο σπίτι του. Αυτό σε μια μικρή πόλη κουβεντιάζεται από στόμα σε στόμα και δεν μένει εύκολα κρυφό.
Η ηθική είναι κάτι ανθρώπινο, το ΑΙ εκτελεί την πρόθεση. Όλη η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να έχει τον άνθρωπο στο επίκεντρο, είτε μας ψήφισε είτε όχι, και να θυμόμαστε ότι η κριτική, η διαφάνεια και η λογοδοσία δεν είναι διασυρμός και προσβολή. Για αυτό και είναι αποτελεσματικό και παραγωγικό να μιλάμε με νούμερα και γεγονότα και όχι με αφηρημένες διατυπώσεις που δεν χρησιμεύουν κάπου.
«Ηθική είναι απλώς η στάση που κρατάμε απέναντι σε ανθρώπους που δεν μας αρέσουν.» Όσκαρ Ουάιλντ
