Με στοιχεία από το politico.eu
Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές μόνο αυτοί της Νέας Δημοκρατίας ψήφισαν υπέρ της συμφωνίας
Αργά το βράδυ της Τρίτης, η συζήτηση στα μπαρ και τις μπρασερί του Στρασβούργου — γεμάτα με νομοθέτες της ΕΕ και τους βοηθούς τους — ήταν ότι η απόφαση για το πάγωμα της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur θα εξαρτηθεί από λίγες μόνο ψήφους.
Παρόλο που η πλειοψηφία των νομοθετών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχει καθορίσει τις θέσεις της για τη Mercosur εδώ και μήνες, μερικοί αμφιλεγόμενοι ψηφοφόροι θα μπορούσαν να καθυστερήσουν την επικύρωση της συμφωνίας, η οποία υποστηρίχθηκε έντονα από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έως και δύο χρόνια.
Η Επιτροπή γνώριζε ότι η Mercosur κατευθυνόταν νότια εδώ και εβδομάδες, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της Επιτροπής, οι οποίοι ζήτησαν την ανωνυμία τους για να μιλήσουν ελεύθερα. Μια συντονισμένη εκστρατεία άσκησης πίεσης για να διασφαλιστεί ότι αυτό δεν θα συμβεί τελικά απέτυχε.
Η πλειοψηφία του Ευρωκοινοβουλίου τελικά ψήφισε να πάει στο ευρωπαϊκό δικαστήριο σχετικά με το κατά πόσον τα κείμενα της συμφωνίας —με τις χώρες της Mercosur, Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη, η οποία βρισκόταν σε εξέλιξη για πάνω από 25 χρόνια— συμμορφώνονται με τις Συνθήκες της ΕΕ.
Η πρόταση ψηφίστηκε με πλειοψηφία 334 ψήφων έναντι 324 και 11 αποχών. Το Κοινοβούλιο δεν μπορεί πλέον να δώσει τη σύμφωνη γνώμη του για τη συμφωνία μέχρι να αποφανθεί το δικαστήριο, κάτι που μπορεί να διαρκέσει από 18 έως 24 μήνες.
Η αναστολή της νομοθετικής έγκρισης της συμφωνίας προκάλεσε σοκ σε όλη την Ευρώπη, ειδικά καθώς η von der Leyen είχε χαιρετίσει τη συμφωνία ως έναν τρόπο ενίσχυσης του εμπορίου της ΕΕ εν μέσω ταραγμένων σχέσεων με την Ουάσινγκτον.
Σε πιο λεπτομερές επίπεδο, το πάγωμα της συμφωνίας της Mercosur μπορεί να αποδοθεί σε μια χούφτα ευρωβουλευτών – κυρίως από τους Σοσιαλιστές της Ρουμανίας και την κεντροδεξιά της Ουγγαρίας – των οποίων οι στροφές της τελευταίας στιγμής ανέτρεψαν την πλάστιγγα. Αλλά η εθνική πολιτική ήταν αυτή που πραγματικά κατέρρευσε το κόμμα, χαράζοντας βαθιά ρήγματα στις πολιτικές ομάδες του Κοινοβουλίου που θα αφήσουν σημάδια
Τα κυρίαρχα πολιτικά κόμματα σε χώρες όπως η Ρουμανία, η Ουγγαρία, η Ισπανία, η Γαλλία και η Πολωνία αντιμετωπίζουν ακροδεξιά και δεξιά λαϊκιστικά κινήματα στο εσωτερικό, τα οποία έχουν καταστήσει τη Mercosur κεντρικό θέμα της προεκλογικής εκστρατείας, επικρίνοντας τις Βρυξέλλες για μια συμφωνία που ισχυρίζονται ότι βλάπτει τους Ευρωπαίους αγρότες, γεγονός που με τη σειρά του δυσκολεύει τους ευρωβουλευτές τους να υποστηρίξουν ανοιχτά τη Mercosur στην Ευρώπη.
«Η εθνική καθημερινή πολιτική επικράτησε της ευρύτερης εικόνας, την οποία προσπαθεί να παρουσιάσει η ΕΕ από την έναρξη αυτής της Επιτροπής», δήλωσε στο POLITICO η Ζέλιανα Ζόβκο, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος. Είπε ότι ήταν «εντελώς αναστατωμένη» με τα μέλη του ΕΛΚ που ψήφισαν να παγώσουν τη συμφωνία της Mercosur λόγω του «εγωισμού της εθνικής καθημερινής πολιτικής και των εκλογών».
Μια πικρή γεύση
Ο κεντρώος συνασπισμός που το 2024 υποστήριξε μια δεύτερη θητεία για την von der Leyen — το ΕΛΚ, οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες και οι φιλελεύθεροι του Renew — υποστήριξαν όλοι τη Mercosur, αλλά πολλά από τα μέλη τους δεν το έκαναν. Σε όλα τα πολιτικά κόμματα, ορισμένες εθνικές αντιπροσωπείες είναι κατά της συμφωνίας εδώ και μήνες, αν όχι χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των Ιρλανδών, των Γάλλων και των Πολωνών.
«Περιμέναμε αυτό το αποτέλεσμα», δήλωσε αξιωματούχος της Επιτροπής, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί και πρόσθεσε ότι, παρόλο που η ομάδα του Επιτρόπου Εμπορίου Μάρος Σέφτσοβιτς είχε σχεδιάσει αυτό το αποτέλεσμα, άφησε μια «πικρή επίγευση επειδή η ψηφοφορία ήταν πραγματικά αμφίρροπη».
«Η αφήγηση για το ελεύθερο εμπόριο έχει με την πάροδο των ετών όλο και περισσότερο καταληφθεί από τα άκρα, υποκινώντας φόβο στους ανθρώπους χρησιμοποιώντας ψευδείς πληροφορίες, και αυτό τελικά οδήγησε και στο αποτέλεσμα της ψηφοφορίας της Τετάρτης», δήλωσε στο POLITICO η κορυφαία νομοθέτης εμπορίου του Renew Europe, Σβένια Χαν.
Γνωρίζοντας ότι η ψηφοφορία ήταν πιθανό να καταλήξει σε οριστική απόφαση, η Επιτροπή υπολόγιζε επί εβδομάδες ποιοι ευρωβουλευτές θα ψήφιζαν υπέρ της συμφωνίας σε κάθε κύρια πολιτική ομάδα και προσπαθούσε να πείσει τους νομοθέτες είτε να «αλλάξουν» πλευρές είτε να απέχουν, σύμφωνα με έναν τρίτο αξιωματούχο της Επιτροπής.
Σχεδίασαν στρατηγικές όπως το να πιέσουν τους ομολόγους τους και να ζητήσουν από τους αρχηγούς κυβερνήσεων και τους επιτρόπους να καλέσουν τους βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Οι ευρωβουλευτές και οι αρχηγοί ομάδων που τάσσονται υπέρ της Mercosur άσκησαν επίσης μεγάλη πίεση, ειδικά ο πρόεδρος του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ, και η επικεφαλής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, Ιράτσε Γκαρσία.
«Γνωρίζω ότι ο Μάνφρεντ άσκησε μεγάλη — μεγάλη — πίεση στις διάφορες αντιπροσωπείες του», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του Κοινοβουλίου.
Στρεφόμενοι ο ένας εναντίον του άλλου
Η μόνη έκπληξη της ψηφοφορίας της Τετάρτης, σύμφωνα με τέσσερις Σοσιαλιστές αξιωματούχους και τον τρίτο αξιωματούχο της Επιτροπής, ήταν οι 10 Ρουμάνοι Σοσιαλιστές νομοθέτες οι οποίοι, αντί να απέχουν, τελικά ψήφισαν να προσφύγουν στο δικαστήριο κατά της συμφωνίας της Mercosur, αφού ένιωσαν την πίεση από την άκρα δεξιά στην πατρίδα τους.
«Στους Σοσιαλιστές και Δημοκρατικούς, οι Ρουμάνοι και οι Έλληνες έγιναν πιο εξτρεμιστές λόγω των αγροτικών διαμαρτυριών μόνο τις τελευταίες εβδομάδες», δήλωσε ένας Σοσιαλιστής ευρωβουλευτής, ο οποίος δεν θέλησε να κατονομαστεί για να μιλήσει για τους ομολόγους του.
Τα μέλη του ΕΛΚ στην Ουγγαρία ήταν επίσης ένα μπαλαντέρ. Πολλοί ανέμεναν ότι οι επτά ψήφοι τους θα καταμετρηθούν ως αποχές, ενώ άλλοι ανέμεναν ότι θα ψήφιζαν υπέρ του παγώματος της Mercosur επειδή η χώρα θα πάει στις κάλπες τον Απρίλιο.
Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν παρουσίασε το ουγγρικό κόμμα του ΕΛΚ, Tisza, ως μαριονέτα των Βρυξελλών και πριν από την ψηφοφορία το κατηγόρησε ότι υπονομεύει τους αγρότες υποστηρίζοντας τη Mercosur
Έπειτα, υπήρχαν οι Ισπανοί βουλευτές του ΕΛΚ, οι οποίοι τις τελευταίες εβδομάδες είχαν εκφράσει αμφιβολίες για την προηγούμενη ισχυρή υποστήριξή τους στη συμφωνία. Σκλήρυναν τη ρητορική τους για τη Mercosur στη Μαδρίτη για να αποκρούσουν το ακροδεξιό Vox ενόψει τριών βασικών περιφερειακών εκλογών σε γεωργικές περιοχές – αν και τελικά ψήφισαν κατά της προσαγωγής της Mercosur στο δικαστήριο. Η ηγεσία του ΕΛΚ σχεδιάζει να εξασφαλίσει την υποστήριξή τους όταν έρθει η ώρα να επικυρώσει τη συμφωνία.
Ο ηγέτης του Ισπανικού Λαϊκού Κόμματος, Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊζόο, τάχθηκε δημόσια την Πέμπτη κατά της έκκλησης του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς για προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας Mercosur, παρόλο που το Κοινοβούλιο την είχε παραπέμψει στο δικαστήριο. Τη θέση του Μερτς συμμερίζεται και ο επικεφαλής του ΕΛΚ, Βέμπερ.
Αυτό θέτει το μεγαλύτερο κόμμα της Ευρώπης σε τροχιά σύγκρουσης, μόλις μία ημέρα μετά από μια έντονη συνάντηση όλων των βουλευτών του ΕΛΚ, στην οποία διαφορετικές εθνικές αντιπροσωπείες αντάλλαξαν κατηγορίες. Ένας κεντροδεξιός αξιωματούχος χαρακτήρισε τη συνεδρίαση ως «καταιγίδα».
Το γεγονός ότι οι ηγέτες των πολωνικών, γαλλικών και σλοβενικών παρατάξεων εντός του ΕΛΚ ψήφισαν κατά της γραμμής του κόμματος ήταν η «μεγαλύτερη απογοήτευση», δήλωσε ο Ζόβκο του ΕΛΚ. Οι αντάρτες «πρέπει να αναλογιστούν τη δική τους συμπεριφορά», πρόσθεσε ο βουλευτής του ΕΛΚ Χέρμπερτ Ντόρφμαν.
Γάλλοι και Ιρλανδοί νομοθέτες της ομάδας Renew Europe δέχτηκαν επίσης επιπλήξεις σε μια συνεδρίαση της ομάδας, την οποία ένα άτομο στην αίθουσα περιέγραψε ως «λουτρό αίματος». Οι νομοθέτες επέκριναν την πρόεδρο του κόμματος, Valérie Hayer, από τη Γαλλία, καθώς και τον Ιρλανδό πρώτο αντιπρόεδρο, Billy Kelleher, επειδή ψήφισαν κατά της γραμμής της ομάδας, κατηγορώντας τους ότι «πρόδωσαν» τον φιλελευθερισμό.
Μια σημαντική σύγκρουση διαφαίνεται επίσης μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας, με την κυβέρνηση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να έχει ταχθεί κατά οποιασδήποτε προσωρινής εφαρμογής της εμπορικής συμφωνίας που θα παρακάμπτει το Κοινοβούλιο, χαρακτηρίζοντάς την «δημοκρατική παραβίαση».
