Επαγγελματικός οδηγός

Κατεβάστε τις εφημερίδες σε μορφή pdf


Παλαιότερες ψηφοφορίες - Aρχείο

ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ | Φωτορύπανση:Μια ακόμη μάστιγα της εποχής μας
Τελευταία ενημέρωση:Δευτέρα,23/11/2020

......

’ρθρο του Πέτρου Μαγουλά 



 .......

  Το πρόβλημα της φωτορύπανσης είναι μία ακόμη μάστιγα της εποχής μας, το ίδιο ολέθρια όπως κάθε άλλη μορφή ρύπανσης. Από τη μία ο αρχέγονος φόβος του ανθρώπου για το θάνατο και το σκοτάδι, κι από την άλλη τα θέματα ασφάλειας που απαιτεί μια σύγχρονη κοινωνία, κατέστησαν τον τεχνητό φωτισμό ένα είδος πολιτισμικού φετίχ. Το τεχνητό φως στη διάρκεια της νύχτας, ειδικά για κείνους που μένουν σε επαρχιακές και απομακρυσμένες περιοχές, γι αυτούς που με άλλα λόγια το στερήθηκαν, θεωρείται πολιτισμός. Το πρόβλημα είναι πως αυτό το φως θεωρείται πολιτισμός ακόμη και στις μεγαλουπόλεις. Όσο πιο φωτισμένη και αστραφτερή είναι μια πόλη, τόσο περισσότερο φαίνεται να κλείνει το μάτι στο μέλλον. Η αλήθεια είναι ότι κλείνουμε και τα δύο μάτια...


  Είναι αναμφισβήτητο ότι ο τεχνητός φωτισμός είναι ένα θαύμα της εποχής μας κι ότι κατά τη διάρκεια της νύχτας λύνει κάποια σημαντικά προβλήματα ασφάλειας. Όμως το πονηρό σημείο της υπόθεσης είναι ότι ταυτόχρονα δημιουργεί μια σειρά άλλων προβλημάτων τις συνέπειες των οποίων, δυστυχώς, φαίνεται πως ως κοινωνία είμαστε εντελώς "τυφλοί" να δούμε και να εκτιμήσουμε.


  Ένα απλό παράδειγμα: στις διακοπές μου σ' ένα νησί του Αιγαίου το καλοκαίρι που μας πέρασε, είχα ένα μπαλκόνι με πραγματικά υπέροχη θέα. Το βράδυ ήταν σκέτη απόλαυση να κάθεσαι σ' αυτό, μέχρι και το γαλαξία μπορούσες να δεις χωρίς κιάλια χωρίς τίποτα, απλά με τα μάτια σου. Όμως ο ιδιοκτήτης του γειτονικού ξενοδοχείου σε απόσταση 50 μέτρων είχε άλλη άποψη. Προκειμένου να διευκολύνει την πρόσβαση στους πελάτες του ώστε να μη σκοντάψουν τη νύχτα βηματίζοντας στο διπλανό κενό χώρο (χωράφι), σκέφτηκε να τον φωτίσει βάζοντας έναν προβολέα απίστευτης έντασης που έκανε τη νύχτα μέρα. Κι εδώ ακριβώς είναι μια μικρογραφία του γενικότερου προβλήματος της φωτορύπανσης. Ο συγκεκριμένος προβολέας ήταν τόσο ακατάλληλος και υπερβολικός στο φως που παρήγαγε, όσο και άσχημα τοποθετημένος. Ο σχεδόν οριζόντιος προσανατολισμός του (για να καλύψει μεγάλο μέρος του διπλανού χωραφιού) χτύπαγε απευθείας και το δικό μου μπαλκόνι, καταστρέφοντας τη νυχτερινή γαλήνη που αυτό πρόσφερε. Πόση αντίθεση έκανε αυτό σε σχέση με τον ιδιοκτήτη του δικού μου ξενοδοχείου που είχε τοποθετήσει προσεκτικά και διακριτικά φωτάκια δεξιά κι αριστερά του πλακόστρωτου μονοπατιού, τα οποία φώτιζαν λίγο και αυστηρά προς τα κάτω, εκπληρώνοντας το σκοπό τους με τρόπο υποδειγματικό.


  Η φωτορύπανση έχει πολλές επιπτώσεις στη ζωή των έμβιων όντων, μιας και μπορεί να ανατρέψει τους βιορυθμούς των ανθρώπων και των ζώων με ολέθριες συνέπειες στην ίδια τους την ύπαρξη, όπως π.χ. ο αποπροσανατολισμός των νεογέννητων Caretta-Caretta στα πρώτα τους βήματα προς τη θάλασσα ή τα προβλήματα στην υγεία που μπορεί να προκληθούν από τη χρήση τεχνητού φωτισμού στη διάρκεια του ύπνου.


  Έχει ενδεχομένως και κλιματικές συνέπειες μιας και πολλοί υποστηρίζουν ότι ο πλανήτης το βράδυ θα πρέπει να κρυώνει όπως έκανε εκατομμύρια χρόνια τώρα. Όμως, η ανεξέλεγκτη επέκταση του νυχτερινού φωτισμού στη γη φαίνεται πως θα ανατρέψει σύντομα αυτή την ισορροπία, με άγνωστες συνέπειες για το κλίμα. Για να πάρετε μια ιδέα, ΅πορείτε δείτε το νυχτερινό google maps.


Έχει βέβαια τεράστιες οικονομικές συνέπειες, με ότι άλλο συνεπάγεται αυτό, μιας και καταναλώνουμε απείρως περισσότερη ενέργεια από αυτή που στ' αλήθεια χρειαζόμαστε.


  Έχει αρνητικές συνέπειες για την επιστήμη και την πρόοδο, εμποδίζοντας την θέα των αστρονομικών οργάνων και κατ' επέκταση των χιλιάδων ερευνών που τελούνται καθημερινά από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.


  Έχει, τέλος, βαθιά πολιτισμικές συνέπειες, όπως η μια για πάντα αποστέρηση του θεμελιώδους και υπαρξιακού δικαιώματος του ανθρώπου στο περιβάλλον του νυχτερινού ουρανού. Για να κατανοήσετε αυτό το τελευταίο, σκεφτείτε ότι επί εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια ο άνθρωπος πορεύτηκε έχοντας τόσο αυτονόητη την θέα στο νυχτερινό ουρανό με τους αστερισμούς και το γαλαξία, όσο ακριβώς αυτονόητη είχε και τη θέα στο βουνό ή τη θάλασσα κατά τη διάρκεια της μέρας. Σκεφτείτε λοιπόν να σας αποστερήσουν μια για πάντα τη δυνατότητα να βλέπετε τη θάλασσα. Σκεφτείτε ακόμη τι είδους παιδιών μεγαλώνουμε σήμερα, όταν στη διάρκεια κάποιων μαζικών μπλακ άουτ σε μεγαλουπόλεις η πυροσβεστική έπαιρνε εκατοντάδες κλήσεις για ένα τεράστιο και απειλητικό σύννεφο που πλησίαζε τη Γη. Έντρομοι οι άνθρωποι αντίκριζαν για πρώτη φορά στη ζωή τους το γαλαξία...(ασυγχώρητο για τον "πολιτισμό" μας). Σκεφτείτε τη μυθολογία, την τέχνη, τη μουσική τη λογοτεχνία και την ποίηση που γέννησε ανά τον κόσμο και ανά την ιστορία το δέος και η συγκίνηση του ανθρώπου εμπρός στη θέα του νυχτερινού ουρανού. Σκεφτείτε τέλος πόσο τραγικό είναι να τον αποστερήσουμε μια για πάντα από τα παιδιά μας.


  Τα καλά νέα είναι ότι αφενός ο άνθρωπος μάλλον μαθαίνει από τα λάθη του, και αφετέρου σήμερα υπάρχουν όλα τα μέσα και οι συνθήκες ώστε να ανατρέψουμε αυτή την κατάσταση. Πρώτα σε επίπεδο συνειδητοποίησης του προβλήματος, και δεύτερον σε προσαρμογή και εφαρμογή μιας νομοθεσίας που θα το αντιμετωπίσει. Η υλικοτεχνική υποδομή είναι πια παρούσα, υπάρχει. Μένει να εφαρμοστεί με συγκεκριμένους κανόνες αλλά πάνω απ΄ όλα με συνειδητοποίηση και εγρήγορση από την πλευρά του καθενός μας (δείτε πιο πριν το παράδειγμα του "καλού" ξενοδοχείου).


  Συμπερασματικά, η σωστή και με μέτρο τοποθέτησή του νυχτερινού φωτισμού καθίσταται απολύτως αναγκαία κι απαιτεί νομοθεσία και μελέτες που είτε δεν υπάρχουν, ή αν υπάρχουν δεν εφαρμόζονται. Σας καλώ να δείτε την προσπάθεια που γίνεται σε διεθνές επίπεδο αλλά και στην Ελλάδα ως προς αυτό, να ενημερωθείτε για το πρόβλημα με την ίδια προσήλωση που έχετε δείξει π.χ. στην ανακύκλωση, και την επόμενη φορά που θα τοποθετήσετε μία ή περισσότερες λάμπες σε εξωτερικό χώρο, να σκεφτείτε με τρόπο σύγχρονο και ωφέλιμο για όλους.


Όσοι διαβάζετε αγγλικά δείτε εδώ τη σελίδα του International Dark-Sky Association: www.darksky.org


 

Κι εδώ η αξιέπαινη ελληνική προσπάθεια του εν λόγω οργανισμού: www.darksky.gr



PMAGOULAS.jpg



Newsletters
Πληκτρολογίστε το ον/μο σας και τη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σας (email) και πατήστε

Αναζήτηση άρθρων